postheadericon Powody istnienia autorskiego prawa majątkowego

Z powstaniem dzieła związany jest zazwyczaj ogrom włożonego czasu i pracy. Należy sobie uzmysłowić czym jest dzieło? Przez dzieło  należy rozumieć jakikolwiek przejaw twórczej i naukowej działalności człowieka. Musi mieć ono indywidualny i twórczy charakter i posiadać jakąś reprezentację, czyli musi zostać w jakiś sposób utrwalone.

Utwory stają się przedmiotami prawa autorskiego od momentu ich ustalenia. Oznacza to, że już od początku powstania konkretnego dzieła, jego twórcy przysługuje ochrona. Nie jest to zależne od żadnych formalności jakie powinien spełnić twórca w celu ochrony własnej wytwórczości. Ilość włożonej pracy, stojąca za każdym wytworem ludzkiej działalności, niezależnie od tego czy będzie to dzieło muzyczne, architektoniczne, praca naukowa czy projekt jest wartością którą należy chronić.

Z myślą, a konkretniej z innowacyjnym pomysłem wiążą się bowiem zazwyczaj konkretne pieniądze. Szczególnie ważne jest to w przypadku badań naukowych z dziedzin technicznych czy biologicznych. Praca naukowa ma tutaj bowiem bezpośrednie przełożenie na wartość materialną, gdy zostanie przełożona na konkretna technologię, lekarstwo albo okaże się pomocna w jakimkolwiek innym obszarze współczesnego życia. Regulacje prawne w zakresie ochrony twórczości są z tego powodu jak najbardziej potrzebne.

Prawo autorskie jest zespołem majątkowych i osobistych uprawnień powstających na rzecz twórcy. Klasycznym przykładem przestępstwa przeciwko tym regułom jest zaś przywłaszczenie autorstwa, czyli plagiat albo nielegalne powielanie i posługiwanie się własnością, zwane powszechnie piractwem. Rozległość zjawisk i trudności w dokładnym wyznaczaniu granic wpływają na bardzo szerokie pole manewru dla potencjalnych złodziei intelektualnych.

W celu wsparcia legalnego dostępu do dóbr kultury powstało wiele licencji działających na zasadzie zastrzeżenia pewnych praw. Takim typem są licencje typu copyleft, będące odwrotnością copyright. Idea taka znalazła zastosowanie choćby w projektach oprogramowania GNU lub w licencjach prawnych będących narzędziami organizacji Creative Commons. Nie stanowią one naruszenia wolności prawa autorskiego, ponieważ każdorazowo autor określa na jakich zasadach dopuszcza własne dzieło do użytku publicznego. Zasady legalnego korzystania z dzieł określone są w umowach licencyjnych, które szczegółowo określają dozwolony zakres swobód dla użytkowników.